Roczniki Filozoficzne 67 (1):231-246 (2019)

Authors
Tomasz Żuradzki
Jagiellonian University
Abstract
Artykuł, opublikowany po raz pierwszy w 1979 r., jest jednym z najczęściej cytowanych tekstów filozoficznych z drugiej połowy XX wieku. Tekst Bernarda Williamsa zainicjował kilka ważnych debat, toczących się do dziś w etyce i filozofii działania. Zaproponowana przez niego interpretacja pojęcia racji działania jest, z jednej strony, niezwykle wpływowa, ale z drugiej bardzo niejednoznaczna i często krytykowana. Williams broni stanowiska, które z czasem zaczęto określać jako internalizm racji: pewne względy są racjami działania dla danego podmiotu tylko wtedy, gdy mają ścisły związek z "subiektywnym układem motywacyjnym" tego podmiotu, czyli z jakimiś aspektami jego psychiki, charakteru, celów, pragnień, planów, relacji z innymi itd. Stwierdzenie, że ktoś ma rację, by coś zrobić (a jeśli uznajemy, że jest to racja przeważająca - to, że powinien to coś zrobić), znaczy więc wedle tego stanowiska tyle, że ten ktoś jest w stanie być motywowany, by to coś zrobić. W przeciwieństwie do tego stanowisko określane obecnie ako eksternalizm racji głosi, że pewne względy mogą być racjami działania dla danego podmiotu także wtedy, gdy odwołują się do niezależnych od jego układu motywacyjnego własności świata. Williams wychodzi od modelu działania nawiązującego do koncepcji Hume'owskiej, następnie przedstawia jego bardziej rozbudowaną wersję, omawia rolę namysłu, naturę potrzeb, a także przedstawia argument za internalizmem racji, określany jako argument z wyjaśniania działania. Głosi on, że nawet gdyby istniały zewnętrzne racje działania, niezwiązane z subiektywnym układem motywacyjnym danego podmiotu, to odwołanie się do nich nie byłoby w stanie wyjaśnić, dlaczego dany podmiot postąpił tak, a nie inaczej, gdyż "nic nie jest w stanie wyjaśnić (zamierzonych) działań podmiotu za wyjątkiem czegoś, co motywuje go działania".
Keywords Bernard Williams  normatywność  racje działania  internalizm  David Hume.
Categories (categorize this paper)
ISBN(s) 0035-7685
DOI 10.18290/rf.2019.67.1-11
Options
Edit this record
Mark as duplicate
Export citation
Find it on Scholar
Request removal from index
Translate to english
Revision history

Download options

PhilArchive copy

 PhilArchive page | Other versions
External links

Setup an account with your affiliations in order to access resources via your University's proxy server
Configure custom proxy (use this if your affiliation does not provide a proxy)
Through your library

References found in this work BETA

No references found.

Add more references

Citations of this work BETA

No citations found.

Add more citations

Similar books and articles

Racje do działania a motywacja.Mirosław Rutkowski - 2002 - Nowa Krytyka 12:277-298.
Jak to Jest Być Chalmersem, Który Ma Rację?Marcin Poręba - 2011 - Przeglad Filozoficzny - Nowa Seria 78.
Etyka informatyczna - racje i początki.Kazimierz Trzęsicki - 2007 - Archeus. Studia Z Bioetyki I Antropologii Filozoficznej 8:141-170.
Logiczne racje istnienia dostatecznej racji bytu.Edward Nieznanski - 2002 - Studia Philosophiae Christianae 38 (1):19-27.

Analytics

Added to PP index
2019-04-03

Total views
83 ( #138,517 of 2,499,250 )

Recent downloads (6 months)
6 ( #118,136 of 2,499,250 )

How can I increase my downloads?

Downloads

My notes