Hume’un Nedensellik, Tümevarım ve Metafizik Problemi

Felsefi Düsün 16 (16):1-30 (2021)
  Copy   BIBTEX

Abstract

Bu makalede David Hume’un nedensellik ve tümevarımsal çıkarımların akılsal gerekçelendirilmesine karşı eleştirileri incelenecek ve bu eleştirilerin geleneksel metafiziğin olanaklılığına dair temel bir probleme işaret ettiği savunulacaktır. Hume’un nedensellik ilkesine ve bu ilkenin ima ettiği zorunlu nedensel ilişkilerin varlığına dair eleştirel argümanları ayrıntılı bir şekilde analiz edilerek, nedensellik probleminin nasıl olup da bizi tümevarımsal çıkarımlarımızın gerekçelendirilmesiyle ilgili olan tümevarım problemine götürdüğü gösterilecektir. Görüleceği gibi, Hume’a göre nedensellik ve tümevarımsal çıkarımların ortak problemi her ikisinin de genel geçer doğrular olarak kabul edilen ancak akılsal olarak gerekçelendirilemeyen nedensellik ilkesi ile doğanın tekdüzeliği ilkelerini doğru varsaymasıdır. Bu ilkelerin akılsal olarak gerekçelendirilemeyeceğini göstererek, Hume aslında daha büyük çaplı bir problemin, yani metafizik probleminin varlığına dikkat çekmektedir. Hume’un asıl ilgilendiği soru metafiziğin temelinde yer aldığı düşünülen ilke ve idelerin akılsal temellendirilmesinin olanaklılığı sorusudur. Bu da bir nevi metafizik bilginin temellendirilmesi ve bu bilginin olanaklılığı ile ilgili olan metafizik problemidir. Dolayısıyla Hume’un nedensellik ve tümevarım problemlerini geleneksel anlamda metafizik anlayışına karşı bir eleştiri olarak okumak mümkündür.

Links

PhilArchive

External links

  • This entry has no external links. Add one.
Setup an account with your affiliations in order to access resources via your University's proxy server

Through your library

Similar books and articles

David Hume’da Mucize ve Nedensellik.Mustafa Çevik - 2012 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 2 (2):1-16.
Neden Üzerine Düşünme.Rahmi Karakuş - 2011 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 1 (1):1-16.
The ‘First Cause’ in Hume’s Philosophy.Mustafa Çevik - 2013 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 3 (1):151-157.
Heidegger'de Teknoloji Bağlamında İnsanın Yersiz Yurtsuzluğu Problemi.Umut Dağ - 2012 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 2 (2):35-51.
Erken Dönem Eş‘ariyye’de Dakîku’l-Kel'm.Metin Yildiz - 2020 - van İlahiyat Dergisi 8 (12):50-67.
Nurettin Topçu'nun Felsefe ve Metafizik Tasavvuru.Riza Bakiş - 2017 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 7 (1):311-333.
Heidegger’in Hiçlik Çözümlemesine 'Varlık ve Zaman' Çerçevesinde Bir Bakış.Emin Çelebi - 2016 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 6 (1):47-62.
Transandantal metafiziğin olanaği: Kant ve Wıttgensteın.Cengiz İskender Özkan - 2016 - Ethos: Dialogues in Philosophy and Social Sciences 9 (1).
David Hume’un Kozmolojik Argüman Eleştirisi.Soner Soysal - 2016 - Ethos: Dialogues in Philosophy and Social Sciences 9 (1):77-96.
Gazz'lî ve Thomas Aquinas'ın Nedensellik Görüşlerinin Karşılaştırılması.Mehmet Ata Az - 2016 - Journal of Turkish Studies 11 (Volume 11 Issue 7):85-85.
Nurettin Topçu'da Felsefe ve Din İlişkisi Problemi.Mehmet Birgül - 2011 - Beytulhikme An International Journal of Philosophy 1 (1):71-95.

Analytics

Added to PP
2021-04-25

Downloads
225 (#92,645)

6 months
144 (#26,259)

Historical graph of downloads
How can I increase my downloads?

Author's Profile

Saniye Vatansever
Bilkent University

Citations of this work

No citations found.

Add more citations

References found in this work

The new Hume.Kenneth P. Winkler - 1991 - Philosophical Review 100 (4):541-579.

Add more references